YENİ EĞİTİM MODELİ:

AVUKATLIK OKULU

Bir yıl sonrasını düşünüyorsan tohum ek,
Ağaç dik on yıl sonrası ise tasarladığın,
Ama yüz yıl sonrası ise düşündüğün, halkı eğit.

 

Bir kez ürün verir ekersen tohum,
Bir kez ağaç dikersen on kez ürün verir
Yüz kez olur bu ürün eğitirsen halkı.

 

Balık verirsen bir kez doyurursun halkı,
Öğretirsen balık tutmasını hep doyar karnı.

[Kuan-Tzu / Çinli Ozan / M.Ö. 1000]

 

    Türkiye’de yaygın bir şekilde “eğitim” ve “öğretim” kavramları birbirine karıştırılır. Öğretim; formel bilgilerin (ceza muhakemesi hukuku gibi) belli bir sistematik dahilinde öğrenim görene aktarılmasıdır. Eğitim ise; meslek ahlakı, meslek kuralları, mesleğin icra şekli, toplum içerisinde nasıl davranılması gerektiği, saygı ve disiplin gibi informel konuları ele alır. Bu sebeple öğretim sadece öğreten yerle/okulla/kursla sınırlı iken, eğitim bütün bir meslek yaşamında devam eder. Öğretim bilgi vermeyi amaçlarken, eğitim bilgileri doğru yorumlama ve uygulama amacını taşır.

 

      Bir avukat için formel bilgilerin alınacağı yerler Hukuk Fakülteleridir. İnformel bilgiler ise Baroların staj eğitimleri vasıtasıyla edinilir ve meslek yaşamı boyunca devam edecek olan eğitimin başlangıcı staj eğitim merkezleri vasıtasıyla sağlanır.

 

     Hâl böyle olmakla birlikte bugün niteliği artırılırken niceliği zayıflatılan hukuk fakülteleri “öğretim” ayağında ciddi sorunlar yaşanmasına sebep olmaktadır. Hukuk fakültesi açmak için nesnel kriterleri olmaması, çok sayıda hukuk fakültesinin siyasi gerekçelerle ve hukukun gereksinim duyup duymadığına bakılmaksızın açılması, açılan fakültelerin kapasiteleri dikkate alınmadan kontenjan belirlenmesi son on yılda hukukçu adaylarının sayısında da ciddi bir enflasyon yaşanmasına yol açmıştır. Koridorlara bile sığamayacak kalabalığa erişen hukuk fakültesi öğrencileri, hak ettikleri ve olması gereken öğretim hayatından geçemedikleri için staj eğitim merkezleri birer eğitim merkezi olmaktan çıkıp öğretim merkezi haline dönüşmüş, bu da beraberinde merkezlerimizin informel bilgileri meslektaş adaylarına aktarıldığı kurumlar olmaktan çıkmasına yol açmıştır.

     Ancak hiçbir bahane, avukat adaylarının iyi bir staj eğitiminden geçirilmesinin önüne geçemez. Nihayetinde Baroların asli vazifelerinden biri de hukukun üstünlüğünü korumak olduğuna göre, hukukun vücut bulmuş hali olan avukatların üstün meziyet ve mesleki beceri ile donatılmasına katkı sağlayarak da bu misyonunu sürdürmesi gerekmektedir. Zira uygulayıcıların hukuki nosyonlarındaki eksikliğin yurttaşın hak arama hürriyetini de zedeleyeceği, mesleki saygınlığımızı yitirmemize yol açacağı izahtan varestedir.

 

     Bu sebeple mevcut hal, Barolarda yeni birer yapılanmayı zorunlu kılmaktadır. Sınırlı bir müfredatın içine hapsedilmiş “öğretim” metodunun terk edilmesi, yapısal dönüşümün sağlanması ve yeni bir model geliştirilmesi gerekmektedir. Bu sebeple Avukat Hakları Grubu İzmir olarak Baroda “Avukatlık Okulu” modeline geçilmesi için yönetime gelir gelmez gerekli adımlar atılacaktır.

13.png

    Halihazırdaki Staj Eğitim Merkezi’nin işlevsiz olması, İzmir Barosu Avukatlık Stajı Yönetmeliği’nin liyakat prensibini bertaraf eder mahiyette hükümler ihtiva etmesi [1], mevcut müfredatın staj eğitiminin ruhuna aykırı olması gibi nedenler, stajyer avukatların doğru ve olması gereken bir mesleki başlangıcı yapmalarının önünde ciddi bir engel yaratmaktadır.

 

     Öte yandan meslek içi eğitimler, online yayınlar veya Baroda yapılan seminerler şeklinde icra edilmekte, bu seminer kararları Yönetim Kurulu’nun tekelinde olmakla temel ihtiyaçlara cevaz verir programlar icra edilmemektedir. Bu hâl bir meslek içi eğitim mantığı ile örtüşmemektedir.

 

     Hem staj eğitim merkezinde “öğretim” odaklı bir anlayışa dayanan ihtiyacın bulunması, hem de “eğitim”in meslek hayatı boyunca devam etmesi gerekliliği sebebiyle, Baroda bu iki ihtiyaca da cevap verecek bir Avukatlık Okulu kurulacaktır. Merkez statüsünde olacak bu okulun Divan Kurulu, bir başkan, bir genel sekreter ve üç divan üyesinden kurulacak olup, Divan tarafından müfredatın belirlenmesi, eğitim konularının tespit edilmesi, ihtiyaç duyulan eğitim konularının belirlenmesine dönük avukatlar arasında kamuoyu yoklaması ve anket çalışmaları yapılması, gerek staj eğitimi ve gerekse meslek içi eğitim alanında eğitmenlerin tespit edilmesi ve eğitmen yetiştirilmesi hususları için çalışmalar yapılır. Bu noktada ilimizde bulunan Hukuk Fakülteleri ile de temas kurularak akademisyenlerden de destek talep etmek ve fakültelerle iletişimi sağlamak Divan’ın sorumluluğunda olacaktır.

     Avukatlık Okulu Divanı altında faaliyet gösterecek olan Staj Eğitim Merkezi için 1 başkan, 1 genel sekreter ve 1 tanesi stajyer avukat temsilcisi olmak üzere 3 divan üyesinin iştiraki ile Staj Eğitim Merkezi Yürütme Kurulu oluşturulacak. Yürütme Kurulu, nihai karar Avukatlık Okulu Divanı’na ait olmak üzere staj eğitimi ile ilgili tavsiye kararların alınmasından sorumlu olacak. Öte yandan stajyer avukatların bitirme tezlerinin ön değerlendirmeleri, nihai değerlendirme için raportör avukat görevlendirmesi, staj avukatların staj sonunda katılacakları bitirme mülakatı için jüri heyetinin teşkil ettirilmesi Yürütme Kurulu’nun sorumluluğunda olacak.

       Yine Avukatlık Okulu Divanı altında teşekkül ettirilecek olan bir diğer birim Meslek İçi Eğitim Merkezi olup Merkez 1 başkan, 1 genel sekreter ve 3 divan üyesinden teşekkül edecek bir Yürütme Kurulu ile temsil edilecek. Divan üyelerinden biri CMK Komisyonundan, biri Adli Yardım Komisyonundan ve biri İnsan Hakları Komisyonundan seçilecek.

 

     Yürütme Kurulu, Divan tarafından alınacak kararlara esas olmak üzere tavsiye mahiyetinde eğitim programlarının hazırlanmasından sorumlu olacak. Öte yandan söz konusu eğitimlerin format, kontenjan ve zamanlamaları da Yürütme Kurulunca tespit edilecek. Avukatların hangi alanlarda meslek içi eğitime ihtiyaç duyduklarının tespitine dönük yoklamalar ve anket çalışmaları yapmak da Yürütme Kurulu’nun görevleri arasında yer alacak. Öte yandan Komisyonlarca icra edilmesi planlanan eğitimler de Yürütme Kurulu’na sunularak takdiri ve değerlendirmesi Avukatlık Okulu Divanı’na ait olmak üzere Yürütme Kurulu tarafından planlanacak.

     CMK Eğitimleri, Adli Yardım Eğitimleri, Çocuk Hakları Eğitimleri, Kadın Hakları Eğitimleri gibi eğitimler, Meslek İçi Eğitim Merkezi bünyesinde icra edilecek. Bu eğitimler için Yürütme Kurulu tarafından oluşturulacak ve Avukatlık Okulu Divanı tarafından onaylanacak müfredatlar belirlenecek. Müfredat çalışmalarında uygulama pratikleri bilimsel gereklilikler de nazara alınarak tespit edilecek ve böylece her yeni yönetim döneminde sil baştan değiştirilen müfredatlar ve eğitmen kadroları sebebiyle bir türlü sağlam temeller üzerine oturtulamamış eğitim faaliyetlerinde yeknesaklık sağlanacak.

 

       İzmir Barosu’nun makûs talihi olarak, görevi devralan grup temsilcilerinin hemen akabinde, diğer gruba mensup avukatların CMK eğitimlerinden çekilmesi/çektirilmesi, mesleğin icrası konusundaki bakış açılarındaki farklılıklar, İzmir Barosu mensubu genç avukatların sayısındaki artış sebebiyle niteliğini kaybeden CMK eğitimleri için CMK Yürütme Kurulu ile birlikte, eğitim müfredatını da içinde barındıracak şekilde bir Yönerge oluşturulacak. CMK Eğitimlerini verecek olan avukatlarda grupçuluk değil liyakat ölçütü esas alınacak ve eğitim kalitesi artırılacak. Müfredat dışı, kişisel kanaate dayalı, mesleğin onur ve vakarına aykırı beyan ve söylemlerin CMK eğitimlerinden arındırılması sağlanarak zorunlu görevlendirmelerde yer alacak meslektaşlarımızın yeterli donanıma sahip olmaları ve mesleğin ifasında zorluk yaşamamaları sağlanacak. Tüm bunları sağlamak adına CMK eğitimleri Avukatlık Okulu bünyesine alınacak.

     Baro tarafından icra edilmesi planlanan panel, seminer, konferans, kongre, çalıştay vb. olması durumunda ilgili hususlarda tavsiye kararı alınması için Hem Staj Eğitim Merkezi ve Hem de Meslek İçi Eğitim Merkezi Yürütme Kurullarına Avukatlık Okulu Divanı tarafından konunun havalesi sağlanacak. Ayrıca bu alanda yapılacak çalışmalarda görev alacak eğitmen, panelist, konuşmacı vb. belirlenmesi noktasında Yürütme Kurulları tavsiye mercii olacak ve İzmir Barosu mensubu avukatlar ve İzmir’deki fakültelerdeki akademisyenler öncelikli olmak üzere, Türkiye genelinde alanında uzman isimlerin icra edilecek faaliyetlere iştirakleri sağlanacak. Bu noktada davet edilecek isimlerin siyasi saikleri, dünya görüşleri, mensubu oldukları parti, baro politikalarına dair yorumları göz ardı edilecek ve mesleki yetkinliği ve mesleki becerileri değerlendirme konusu yapılacak.

 

[1] Örneğin; İzmir Barosu Avukatlık Stajı Yönetmeliği’nin 7/A maddesi uyarınca; “Yürütme Kurulu, Baro Yönetim Kurulunca her çalışma dönemi başında kendi üyeleri arasından belirleyeceği bir avukat ile Staj Eğitim Merkezi'nde kesintisiz iki yıldan beri görev yapan eğitim görevlileri arasından bu yönetmelikte gösterilen yöntemle seçilecek Baro Yönetim Kurulu üyeliğine seçilme yeterliliğine sahip altı avukat ve bu yönetmeliğin 7/C maddesinde belirtilen yöntemle seçilen üç stajyer temsilcisinden oluşur. Seçimle gelen avukatların görev süresi üç yıldır. Bunların üçte biri her yıl ocak ayı içinde aynı yöntemle yenilenir. Yeniden seçilmek olanaklıdır. Üyeliklerin herhangi bir nedenle boşalması halinde bir ay içinde aynı yöntemle yerine yenisi seçilir ve seçilen üye ayrılan üyenin görev süresini tamamlar.” Bu hüküm sebebiyle yürütme kuruluna daha önce SEM Yürütme Kurulu’nda görev almamış avukatlar girememektedir ki bu da fırsat eşitsizliği yarattığı gibi liyakat değerlendirmesine de kapalı bir durum yaratmaktadır.